استهلاک دارایی ثابت و روش های محاسبه آن

دارایی‌های مشهود هر مجموعه، دارای طول عمر محدود هستند که با گذشت زمان دچار استهلاک شده و ارزش آن‌ها به مرور زمان کم می‌شود که باید طی دوره ای که مورد استفاده قرار می‌گیرند مستهلک شوند. استهلاک به معنی تخصیص نظام‌مند (سیستماتیک) مبلغ استهلاک پذیر یک دارایی طی عمر مفید آن است. هر ساله قبل از بستن حساب‌ها و انتقال به دوره مالی جدید، باید استهلاک مربوط به دارایی‌ها را محاسبه و هزینه استهلاک دارایی ثابت شناسایی شده را ثبت نمایید.
بعد از آشنایی با مفهوم استهلاک و هزینه استهلاک، در ادامه این مقاله آموزشی ابتدا به تعریف حساب استهلاک انباشته دارایی و ارزش دفتری پرداخته‌ایم و سپس روش‌های محاسبه استهلاک دارایی ثابت به تفصیل توضیح داده می‌شود.
حساب استهلاک انباشته دارایی چیست؟
بعد از تعیین استهلاک سالیانه دارایی، این هزینه در حساب «استهلاک انباشته دارایی» ذخیره می‌شود. حساب استهلاک انباشته دارایی یک نوع حساب دارایی با ماهیت بستانکار و کاهنده حساب آن دارایی است. حساب استهلاک انباشته در ترازنامه برای مشخص شدن خالص دارایی استفاده می‌گردد.
ارزش دفتری چیست؟
تفاوت بهای تمام شده دارایی و استهلاک انباشته آن، ارزش دفتری گفته می‌شود.
روش‌های محاسبه استهلاک دارایی ثابت
محاسبه استهلاک دارایی طبق ماده ۱۴۹ قانون مالیات های مستقیم به سه روش به شرح زیر انجام می‌شود که در ادامه هر روش به تفصیل توضیح داده می‌شود.
۱- روش خط مستقیم
۲- روش مانده نزولی
۳- روش تعداد تولید
 

۱- محاسبه استهلاک دارایی به روش خط مستقیم

در این روش، مبلغ استهلاک پذیر دارایی طی دوره عمر مفید تعیین شده در جدول استهلاکات به طور مساوی در هر سال مستهلک می‌گردد. در واقع در این روش با گذشت زمان یک مبلغ ثابت از ارزش دارایی به صورت سالیانه کسر می‌گردد. برای محاسبه هزینه استهلاک دارایی به روش خط مستقیم می‌توانید به صورت زیر اقدام نمایید.

عمر مفید / (ارزش اسقاط – بهای تمام شده دارایی) = هزینه استهلاک به روش خط مستقیم

به عنوان مثال فرض کنید بهای تمام شده دارایی ثابت مجموعه‌ای که در ابتدای سال ۱۳۹۶ خریداری شده، مبلغ ۵۵۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال با عمر مفید ۱۰ سال است و ارزش اسقاط دارایی مبلغ ۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال است. بنابراین چنانچه این مجموعه از روش خط مستقیم استفاده نماید هزینه استهلاک سالیانه به شرح زیر است:

۵۵۰۰۰۰۰۰ = ۱۰ / (۵۰۰۰۰۰۰ – ۵۵۵۰۰۰۰۰۰) = هزینه استهلاک دارایی

در روش محاسبه هزینه استهلاک دارایی به روش خط مستقیم هزینه استهلاک دارایی برای هر سال معادل ۵۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال می‌باشد که تا پایان ۱۰ سال به ارزش اسقاط خود یعنی ۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال می‌رسد.

در جدول زیر استهلاک سالیانه دارایی ثابت مجموعه، به همراه استهلاک انباشته و ارزش دفتری دارایی به روش خط مستقیم نمایش داده شده است.


 

۲- محاسبه استهلاک به روش مانده نزولی

در این روش، میزان استهلاک هر سال با اعمال نرخ تعیین شده در جدول استهلاکات نسبت به مانده ارزش دفتری دارایی محاسبه می‌گردد و هنگامی که مانده ارزش دفتری دارایی به کمتر از ۵ درصد بهای تمام شده دارایی برسد، کل مانده ارزش دفتری در سال بعد یکجا قابل استهلاک است. برای محاسبه هزینه استهلاک دارایی به روش مانده نزولی می‌توانید به صورت زیر اقدام نمایید.

نرخ استهلاک * (استهلاک انباشته دارایی – بهای تمام شده دارایی) = هزینه استهلاک به روش مانده نزولی

به عنوان مثال فرض کنید بهای تمام شده دارایی مجموعه‌ای که در ابتدای سال ۱۳۹۷ خریداری شده، مبلغ ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال با نرخ استهلاک ۱۰ درصد است. بنابراین چنانچه این مجموعه از روش مانده نزولی استفاده نماید هزینه استهلاک سالیانه به شرح زیر است:

۵۰۰۰۰۰۰ = ۱۰% * (۰ – ۵۰۰۰۰۰۰۰) = هزینه استهلاک دارایی سال اول

۴۵۰۰۰۰۰ = ۱۰% * (۵۰۰۰۰۰۰ – ۵۰۰۰۰۰۰۰) = هزینه استهلاک دارایی سال دوم

۴۰۵۰۰۰۰ = ۱۰% * (۹۵۰۰۰۰۰ – ۵۰۰۰۰۰۰۰) = هزینه استهلاک دارایی سال سوم


 

۳- محاسبه استهلاک به روش تعداد تولید

در این روش، استهلاک هر سال بر مبنای میزان محصول تولیدی نسبت به کل ظرفیت تولید دارایی محاسبه می‌شود. در واقع در این روش، استهلاک به ازای هر واحد تولید یا کارکرد ثابت است. برای محاسبه هزینه استهلاک دارایی به روش تعداد تولید می‌توانید به صورت زیر اقدام نمایید.

میزان تولید / (ارزش اسقاط – بهای تمام شده دارایی) = هزینه استهلاک هر واحد تولید

به عنوان مثال فرض کنید ماشین آلاتی در ابتدای سال ۱۳۹۸ خریداری می‌شود، که مبلغ آن ۱۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال و ارزش اسقاط آن ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال برآورد می‌شود که در طول عمر مفید خود می‌تواند ۲۰۰۰۰ واحد کالا تولید نماید. چنانچه در سال ۱۳۹۸ تعداد ۱۰۰۰ عدد کالا و در سال ۱۳۹۹ تعداد ۲۰۰۰ عدد کالا تولید شود. نحوه محاسبه استهلاک دارایی به روش تعداد تولید به شرح زیر است:

۵۰۰۰ = ۲۰۰۰۰ / (۲۰۰۰۰۰۰۰ – ۱۲۰۰۰۰۰۰۰) = هزینه استهلاک هر واحد تولید

با نرم افزار حسابداری اموال شرکت شایگان سیستم بعد از تعیین روش محاسبه، هزینه استهلاک مربوط به هر دارایی محاسبه سپس سند حسابداری مرتبط با آن به صورت اتوماتیک صادر می‌گردد و امکان ارسال سند صادر شده به نرم افزار حسابداری حسابگر فراهم آمده است.
بعد از مشخص شدن هزینه استهلاک سالیانه دارایی همانطور که گفته شد این هزینه در حساب ذخیره استهلاک نگهداری می‌شود. به عنوان مثال فرض کنید هزینه استهلاک ساختمان برای سال ۱۳۹۹ مبلغ ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال است برای ثبت سند مرتبط با هزینه استهلاک دارایی باید به صورت زیر اقدام نمایید:

نحوه ثبت سند هزینه استهلاک دارایی در حسابگر

نحوه ثبت سند هزینه استهلاک دارایی

 

نحوه محاسبه حقوق و دستمزد کارگران

محاسبه حقوق و دستمزد پرسنل یکی از اموری است که حسابداران به صورت ماهیانه موظف به انجام آن هستند. با محاسبه حقوق پرسنل، هزینه‌های مربوط به حقوق و دستمزد شناسایی سپس سند حسابداری مرتبط با آن ثبت می‌گردد. در این مقاله آموزشی ابتدا به معرفی اجمالی قوانین کار جهت محاسبه حقوق و دستمزد و سپس نحوه محاسبه و ثبت سند حسابداری مرتبط به آن پرداخته ایم.

 

۱- آشنایی اجمالی با قوانین کار

۱-۱ ساعات کار قانونی

۱-۲ انواع اضافه کاری

۱-۳ انواع مرخصی

۱-۴ انواع مدل‌های کاری

 

۱-۱ ساعات کار قانونی کارگران

بنابر تبصره ۱ ماده ۵۱ قانون کار ساعت کاری کارگران نباید بیشتر ۴۴ ساعت در هفته باشد. بنابراین با توجه به این ماده و ایام هفته که ۶ روز کاری در نظر گرفته می‌شود، ساعات کاری کارگران‌ با فرض ناهار و نماز روزانه ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه می‌باشد که برای یک ماه ۲۲۰ ساعت می‌باشد.
 

۱-۲ انواع اضافه کاری

۱-۲-۱ اضافه کاری عادی: با توجه قانون کار برای محول کردن کار اضافی به کارگر بیشتر از ساعت کاری تعریف شده باید شرایط زیر وجود داشته باشد:

۱- موافقت کارگر

۲- پرداخت ۴۰% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی کارگر

همچنین ساعات کار اضافی به کارگران نباید از ۴ ساعت در روز تجاوز کند. (مگر در موارد استثنایی و با توافق طرفین)

ساعات اضافه کاری * ۱۴۰% * ۲۲۰ / حقوق پایه = مبلغ اضافه کاری عادی

۱-۲-۲ اضافه کاری تعطیل کاری: با توجه به قانون کار، کارگران از ۷ روز هفته ۱ روز را به عنوان تعطیلی هفتگی باید داشته باشند. در صورتی که کارگر در روز تعطیل کار کند، یک روز مرخصی به انتخاب کارگر یا یک روز مرخصی تشویقی توسط کارفرما تعیین می‌شود و نحوه محاسبه مزد کارگر برای روز تعطیل برابر با پرداخت ۴۰% درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی کارگر است.

در صورتی که کارگر از یک روز مرخصی استفاده ننماید، نحوه محاسبه مزد کارگر برای روز تعطیل دو برابر مزد روزانه کارگر و پرداخت ۴۰% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی کارگر است. (ساعات اضافه کاری تعطیل کاری * ۲۴۰% * ۲۲۰ / حقوق پایه)
 

۱-۳ انواع مرخصی

۱-۳-۱ مرخصی استحقاقی: با توجه به قانون کار هر کارگر به ازای یک ماه کارکرد می‌تواند ۲/۵ روز مرخصی به صورت منفصل و به ازای یک سال کارکرد ۲۶ روز به صورت متصل مرخصی داشته باشد.

نکته: طبق ماده ۶۶ قانون کار، کارگر نمی‌تواند بیش از ۹ روز از مرخصی سالانه خود را ذخیره نماید.

۱-۳-۲ مرخصی استعلاجی: هر کارگر در سال از ۳ روز مرخصی استعلاجی با حقوق برخوردار است.

۱-۳-۳ مرخصی ازدواج و فوت اقوام درجه ۱: هر کارگر بعد از ازدواج دائمی و در صورتی فوت یکی از اقوام درجه ۱ (مادر، پدر، همسر و فرزندان) از ۳ روز مرخصی با حقوق برخوردار است.

۱-۳-۴ مرخصی زایمان: هر کارگر خانم از ۹ ماه مرخصی زایمان و هر کارگر آقا از ۱۰ روز مرخصی با حقوق برخوردار است.

۱-۳-۵ مرخصی شیر (حق شیر): مادران شیرده بعد از شروع به کار مجدد می‌توانند تا ۲ سالگی کودک، روزانه یک ساعت از مرخصی (بدون کسر از مرخصی استحقاقی) استفاد نمایند.

۱-۳-۶ مرخصی زیارت: هر کارگر یک بار به مدت ۱ ماه جهت حج تمتع و یک بار به مدت ۱۵ روز جهت حج عمره از مرخصی با حقوق برخوردار است.
 

۱-۴ انواع مدل‌های کاری

۱-۴-۱ شیفت کاری (نوبت کاری): کارگرانی که به صورت نوبت کاری کار می‌کنند، چنانچه نوبت کاری آن‌ها صبح و عصر قرار گیرد، ۱۰% و چنانچه نوبت‌ها صبح و عصر و شب قرار گیرد، ۱۵% و در صورتی که نوبت‌ها در صبح و شب یا عصر قرار گیرد ۲۲/۵ % و برای شیفت کاری ۳۵% علاوه بر مزد به عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت می‌کند.

۱-۴-۲ شبکاری: برای هر ساعت کار در شب تنها به کارگران غیرنوبتی ۳۵% اضافه بر مزد تعلق می‌گیرد.

۱-۴-۳ تناوب کاری: طبق ماده ۵۴ قانون کار، کار متناوب کاری است که نوعاً در ساعات متوالی انجام نمی‌یابد بلکه در ساعات معینی از شبانه روز صورت می‌گیرد. در کارهای متناوب، ساعات کار و فواصل تناوب و نیز کار‌ اضافی نباید از هنگام شروع تا خاتمه جمعاً از ۱۵ ساعت در شبانه روز بیشتر باشد.

ساعت شروع و خاتمه کار و فواصل تناوب با توافق طرفین و نوع کار و عرف کارگاه تعیین می‌گردد.

 

حالا که با قوانین کار به صورت اجمالی آشنا شدید، در ادامه نحوه محاسبه حقوق خالص و ناخالص مربوط به یک کارگر با ذکر یک مثال توضیح داده می‌شود.
 

۲- نحوه محاسبه حقوق و دستمزد با ذکر مثال و تهیه لیست حقوق

در این بخش ابتدا به معرفی سه مفهوم حقوق پایه، مزایای مستمر و غیر مستمر و کسورات پرداخته‌ایم سپس در ادامه نحوه محاسبه حقوق و دستمزد توضیح داده می‌شود.
 

حقوق پایه

طبق ماده ۴۱ قانون کار، شورای عالی کار همه ساله موظف است میزان حداقل حقوق کارگران را برای نقاط مختلف کشور و یا صنایع مختلف تعیین نماید. کارفرمایان مجموعه ها نیز با توافق با کارگران حقوق پایه هر کارگر را تعیین می‌نمایند به شرطی که این مبلغ از حداقل حقوق پایه تعیین شده توسط شورای عالی کار کمتر نباشد. در مقاله قبلی جدول حقوق و مزایا سال ۱۴۰۰ قرار داده شده است که جهت آشنایی با حداقل مزد روزانه کارگر، بن کاربری و… می‌توانید به آن مراجعه فرمایید.
 

مزایای مستمر و غیر مستمر

مزایای حقوق کارگران به دو صورت مستمر و غیر مستمر و با نحوه پرداخت به صورت نقدی و غیر نقدی به کارگران پرداخت می‌شود.

مزایای مستمر به مزایایی گفته می‌شود که به صورت ماهیانه و مستمر همراه با حقوق پایه به کارگران داده می‌شود. از نمونه مزایای مستمر و حداقلی تعیین شده توسط شورای عالی کار می‌توان به بن کارگری، حق مسکن، حق اولاد اشاره نمود.

مزایای غیر مستمر به مزایایی گفته می‌شود که روال ثابتی برای پرداخت ندارد و هر چند ماه یکبار و به صورت موردی پرداخت می‌شوند. از نمونه مزایای غیر مستمر می‌توان به عیدی، سنوات، فوق العاده ماموریت، اضافه کاری، پاداش، کمکهای غیر نقدی و… اشاره نمود.

نکته: نحوه محاسبه عیدی و سنوات ۱۴۰۰ در مقالات قبلی توضیح داده شده است که می‌توانید جهت آشنایی به آن مراجعه فرمایید.
 

کسورات

کسورات حقوق به مبالغی گفته می‌شود که توافقا بین کارفرما و کارکنان یا طبق قانون از حقوق و مزایای کارکنان کم می‌شود. از نمونه کسورات حقوق می‌توان به مالیات حقوق و مزایا، ۷% بیمه سهم کارگر، مساعده، بیمه تکمیلی، اقساط وام و… اشاره نمود.
 

محاسبه حقوق و دستمزد پرداختی به کارگر شامل چند بخش به شرح زیر است:

۱- دریافت حقوق پایه کارگر از منابع انسانی سازمان

۲- تعیین مزایای مستمر و غیر مستمر مربوط به ماه

۳- شناسایی حقوق مشمول مالیات و مشمول بیمه

۴- محاسبه کسورات و کسر از حقوق ناخالص کارگر

در ادامه بر اساس مفروضات زیر محاسبه حقوق مهر ماه را برای آقای جمالی محاسبه می‌کنیم:

  • حقوق پایه ماهیانه: ۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال
  • کاکرد مهر ماه: ۳۰ روز
  • اضافه کاری عادی: ۱۰ ساعت
  • تعداد فرزند: ۱ فرزند (مزد روزانه تعیین شده توسط شورای عالی کار ۸۸۵/۱۶۵ ریال)
  • ایام ماموریت: ۵ روز
  • تاخیر: ۱۰ ساعت

به ترتیب نحوه محاسبه و تاثیر هر ردیف فرض بر روی حقوق آقای جمالی توضیح داده می‌شود.

با استفاده از حقوق پایه ماهیانه و تعداد روز کارکرد می‌توان حقوق کارگر را به شرح زیر تعیین کرد:

۶۰۰۰۰۰۰۰ = ۳۰ * ۳۰ / ۶۰۰۰۰۰۰۰

 

مزایای غیر مستمر:

اضافه کاری:

۳۸۱۸۱۸۲ = ۱۰ * ۱۴۰% * ۲۲۰ / ۶۰۰۰۰۰۰۰

ماموریت:

۱۰۰۰۰۰۰۰ = ۵ * ۳۰ / ۶۰۰۰۰۰۰۰

 

مزایای مستمر:

نحوه محاسبه حق اولاد به ترتیب زیر است:

۲۶۵۵۴۹۵ = ۳ * ۸۸۵۱۶۵ = سه برابر حداقل مزد تعیین شده توسط شورای عالی کار = حق اولاد

حق مسکن: با فرض اینکه حق مسکن تعیین شده توسط شورای عالی کار ۴۵۰۰۰۰۰ ریال باشد:

۴۵۰۰۰۰۰ = ۳۰ * ۳۰ / ۴۵۰۰۰۰۰

بن کارگری: با فرض اینکه حق مسکن تعیین شده توسط شورای عالی کار ۶۰۰۰۰۰۰ ریال باشد.

۶۰۰۰۰۰۰ = ۳۰ * ۳۰ / ۶۰۰۰۰۰۰

 

حالا پس از محاسبه مبلغ مزایا و حقوق آقای جمالی، جمع ناخالص حقوق و دستمزد، جمع حقوق مشمول بیمه و مالیات محاسبه می‌گردد.
 

جمع ناخالص حقوق و دستمزد:

حق اولاد + بن کارگری + حق مسکن +  ماموریت + اضافه کاری عادی + حقوق پایه

۸۶۹۷۳۶۷۷ = ۲۶۵۵۴۹۵ + ۶۰۰۰۰۰۰ + ۴۵۰۰۰۰۰ + ۱۰۰۰۰۰۰۰ + ۳۸۱۸۱۸۲ + ۶۰۰۰۰۰۰۰

 

جمع حقوق مشمول بیمه:

بن کارگری + حق مسکن + اضافه کاری عادی + حقوق پایه

۷۴۳۱۸۱۸۲ = ۶۰۰۰۰۰۰ + ۴۵۰۰۰۰۰ + ۳۸۱۸۱۸۲ + ۶۰۰۰۰۰۰۰

 

جمع حقوق مشمول مالیات:

حق اولاد + بن کارگری + حق مسکن + اضافه کار عادی + حقوق پایه

۷۶۹۷۳۶۷۷ = ۲۶۵۵۴۹۵ + ۶۰۰۰۰۰۰ + ۴۵۰۰۰۰۰ + ۳۸۱۸۱۸۲ + ۶۰۰۰۰۰۰۰

 

کسورات:

۷% بیمه سهم کارگر:

۵۲۰۲۲۷۳ = ۷% * ۷۴۳۱۸۱۸۲

با فرض اینکه سقف معافیت مالیاتی به صورت ماهیانه ۴۰۰۰۰۰۰۰ ریال باشد بنابراین مالیات مربوط به این ماه آقای جمالی به شرح زیر است:

۳۶۹۷۳۶۸ = ۱۰% * (۴۰۰۰۰۰۰۰ – ۷۶۹۷۳۶۷۷)

جهت مشاهده جدول مالیاتی سال ۱۴۰۰ به مقاله جدول حقوق و مزایا سال ۱۴۰۰ مراجعه فرمایید.
 

جمع کسورات:

 ۷% بیمه سهم کارگر + مالیات

۸۸۹۹۶۴۱ = ۵۲۰۲۲۷۳ + ۳۶۹۷۳۶۸

 

خالص قابل پرداخت حقوق مهر ماه به آقای جمالی:

جمع کسورات – جمع ناخالص حقوق و دستمزد

۷۸۰۷۴۰۳۶ = ۸۸۹۹۶۴۱ – ۸۶۹۷۳۶۷۷

در ادامه یک نمونه از لیست حقوق و دستمزد تهیه شده توسط نرم افزار حقوق و دستمزد شرکت شایگان سیستم قرار داده شده است.

لیست حقوق و دستمزد نرم افزار حسابگر

لیست حقوق و دستمزد

 

۳- ثبت سند حسابداری حقوق و دستمزد پرسنل

پس از تکمیل لیست و مشخص نمودن مزایا و کسورات مربوط به پرسنل، نحوه ثبت هزینه حقوق و دستمزد، پرداخت کسورات به مجموعه های مربوطه (بیمه، مالیات و…) و پرداخت حقوق و دستمزد به پرسنل در ادامه توضیح داده می‌شود.
 
 

۳-۱ ثبت احتساب هزینه حقوق و دستمزد

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-حقوق پایه                     ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-اضافه کاری                    ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-حق مسکن                    ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-بن کارگری                     ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-ماموریت                       ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-شبکاری                        ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-حق اولاد                       ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-۳% بیمه بیکاری             ***********

بد/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و  دستمزد-۲۰% بیمه کارفرما           ***********

بس/سایرحساب‌های پرداختنی-بیمه تامین اجتماعی(۳۰% بیمه)                 ***********

بس/سایر حساب‌های پرداختنی-مالیات حقوق                                          ***********

بس/سایر حسابهای دریافتنی-مساعده کارکنان                                         ***********

بس/سایر حسابهای دریافتنی-وام کارکنان                                                ***********

بس/هزینه‌های عملیاتی-حقوق و دستمزد-تاخیر کارکنان                             ***********

بس/سایر حسابهای پرداختنی-جاری کارکنان                                            ***********

 

۳-۲ ثبت پرداخت حقوق کارکنان

بد/سایر حساب‌های پرداختنی-جاری کارکنان                     ***********

بس/وجوه نقد                                                                          ***********

 

۳-۳ ثبت پرداخت کسورات قانونی                 

بد/سایرحسابهای پرداختنی-بیمه تامین اجتماعی              ***********

بد/سایرحسابهای پرداختنی-مالیات حقوق                        ***********

بس/وجوه نقد                                                                               ***********

 

دقت و سرعت در محاسبه حقوق امری مهم و ضروری است. مجموعه‌ای با ۳۰ پرسنل را در نظر بگیرید که جهت محاسبه و تهیه لیست حقوق و دستمزد از نرم افزار حقوق و دستمزد استفاده نمی‌کند در این صورت محاسبه حقوق بصورت دستی یا با استفاده Excel وقت گیر است و کوچکترین اشتباه دردسر ساز خواهد بود. استفاده از نرم افزار حقوق و دستمزد برای هر کسب و کاری ضروری است. با استفاده از نرم افزار حقوق و دستمزد شرکت شایگان سیستم می‌توانید لیست پرسنل خود را در سیستم تعریف نمایید و با تکمیل اطلاعات مربوط به هر پرسنل در ماه، لیست حقوق و دستمزد کارکنان و فیش حقوقی مربوط به هر شخص را دریافت نمایید.

 

جدول حقوق و مزایا سال ۱۴۰۰

طبق ماده ۴۱ قانون کار، شورای عالی کار همه ساله موظف است میزان حداقل حقوق کارگران را برای نقاط مختلف کشور و یا صنایع مختلف با توجه به معیارهای ذیل تعیین نماید:

۱- حداقل مزد کارگران با توجه به درصد تورمی که از طرف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌شود.

۲- حداقل مزد بدون آن که مشخصات جسمی و روحی کارگران و ویژگی‌های کار محول شده را مورد توجه قرار دهد باید به اندازه‌ای باشد تا زندگی یک خانواده، که تعداد متوسط آن توسط مراجع رسمی اعلام می‌شود را تامین نماید.

تبصره- کارفرمایان موظفند که در ازای انجام کار در ساعات تعیین شده قانونی به هیچ کارگری کمتر از حداقل مزد تعیین شده جدید پرداخت ننمایند و در صورت تخلف ضامن تادیه مابه التفاوت مزد پرداخت شده و حداقل مزد جدید می‌باشند.

شورای عالی کار حداقل دستمزد کارگران برای سال ۱۴۰۰ را ۲۶/۵۵۴/۹۲۵ ریال تعیین کرده است که در ادامه جدول حقوق و مزایا سال ۱۴۰۰ قرار داده شده است.

جدول حقوق و مزایا سال 1400

جدول حقوق و مزایا ۱۴۰۰

همانطور که مشاهده می‌کنید در جدول حقوق و مزایا ۱۴۰۰ حقوق پایه روزانه، حق مسکن، حق بن کارگری و حق اولاد به همراه پایه سنوات ذکر شده است.

کارفرمایان مجموعه‌های مشمول قانون کار علاوه بر پرداخت به موقع حقوق ماهیانه کارگران موظف هستند که به هر کدام از کارگران خود در ازای یک سال کار کردن معادل دو برابر آخرین حقوق دریافتی آن‌ها در صورتی که از حداکثر میزان عیدی تعیین شده توسط شورای عالی کار بیشتر نباشد، به عنوان عیدی پرداخت نمایند. بعد از تعیین حداقل دستمزد کارگران توسط شورای عالی کار، در ادامه نحوه محاسبه عیدی ۱۴۰۰ و نحوه محاسبه سنوات ۱۴۰۰ کارگران توضیح داده می‌شود.

عیدی که به کارگران تعلق می‌گیرد دارای یک حداقلی و حداکثری است که حداقل عیدی برای یک سال کامل کارکرد، معادل دو برابر حداقل دستمزد ماهیانه تعیین شده توسط شورای عالی کار و حداکثر عیدی قابل پرداخت برای یک سال کامل کارکرد معادل سه برابر حداقل دستمزد ماهیانه تعیین شده توسط شورای عالی کار است که نحوه محاسبه حداقل و حداکثر عیدی ۱۴۰۰ به شرح زیر است:

 

۵۳،۱۰۹،۹۰۰ = ۲۶،۵۵۴،۹۵۰ × ۲ حداقل میزان عیدی
۷۹،۶۶۴،۸۵۰ = ۲۶،۵۵۴،۹۵۰ × ۳ حداکثر میزان عیدی

 

میزان عیدی پرداختی به کارگران از حداکثر میزان عیدی تعیین شده مصوبه توسط شورای عالی کار نباید بیشتر باشد. در صورتی که حداقل میزان عیدی کارکنان بیشتر از حداکثر میزان عیدی تعیین شده باشد در آن صورت کارفرما حداکثر میزان عیدی تعیین شده را باید به کارگر بپردازد.

درصورتی‌که کارکرد پرسنل از ۱۲ ماه کمتر باشد سقف عیدی تعیین شده توسط شورای عالی کار به‌صورت کامل تعلق نمی‌گیرد و باید سقف عیدی به نسبت کارکرد افراد پرداخت شود.

فرمول محاسبه عیدی به صورت زیر می‌باشد:

 

۳۶۵ / (۲ * تعداد روز کارکرد * حقوق پایه)

 

با استفاده از نرم افزار حقوق دستمزد (Payroll) شرکت شایگان‌سیستم می‌توانید ضریب عیدی (چند برابر حقوق و مزایا)، سقف عیدی، وضعیت بیمه و… را تعیین نمایید تا سیستم میزان مبلغ عیدی کارکنان را تعیین نماید. چنانچه بخواهید این محاسبه را قبل از محاسبه حقوق اسفند ماه انجام دهید تنها کافی است تعداد روزهای باقی مانده سال را به برنامه اعلام نمایید.

قابل توجه است در صورتی که درآمد پرداخت شده به کارکنان بیشتر از سقف مجاز تعیین شده توسط شورای عالی کار باشد، مشمول مالیات می‌شود که سقف معافیت مالیات ماهانه در سال ۱۴۰۰ مبلغ ۴۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال تعیین شده است.
جدول مالیات بر درآمد کارگران سال ۱۴۰۰ به شرح زیر است:

پایه سنوات چیست؟

پایه سنوات سالیانه توسط شورای عالی کار تعیین می‌شود و به کارگرانی که یک سال یا بیشتر در یک مجموعه سابقه کار داشته باشند تعلق می‌گیرد. پایه سنوات در واقع بخشی از حقوق پایه کارکنان است که به حداقل دستمزد آن‌ها اضافه می‌‌شود که کارفرما آن را به صورت ماهیانه یا در پایان سال پرداخت می‌نماید که پایه سنوات سال ۱۴۰۰ به شرط داشتن حداقل یکسال سابقه کار برابر با ۱۴۰,۰۰۰ تومان می‌باشد.

 

حق سنوات چیست؟

حق سنوات به مزایای پایان خدمت گفته می‌شود که با خاتمه قرارداد کار توسط کارفرما به کارگر تعلق می‌گیرد که میزان آن برای هر یک سال سابقه کار افراد برابر با آخرین حقوق دریافتی یک ماه آن است. از آنجایی که اکثر کارگران به صورت موقت در مجموعه‌ها فعالیت می‌کنند بنابراین کارفرمایان بعد از هر قطع همکاری یا در پایان هر سال، حق سنوات را پرداخت می‌کنند.

جهت مشاهده جدول حقوق و مزایا سال ۱۳۹۹ می‌توانید به مقاله نحوه محاسبه عیدی و سنوات سال ۱۳۹۹ مراجعه فرمایید.

فاکتور رسمی

فاکتور، سندی تجاری است که فروشنده آن را برای خریدار صادر می‌کند. در هر فاکتور اطلاعات محصولاتی که در معامله به فروش رسیده شامل تعداد محصولات، قیمت، تخفیفات یا خدماتی که فروشنده در اختیار خریدار قرار داده است، درج می‌شود که با آن فرآیند خرید ثابت می‌شود.

بر اساس ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم تمامی اشخاص حقوقی و صاحبان سرمایه از سال ۱۳۹۱ موظف‌اند که در صورت عرضه کالا یا خدمات موضوع این قانون، صورتحساب‌های خود را مطابق  با فرمت تعیین شده طبق ماده ۱۹ قانون ارزش افزوده که شامل اطلاعات طرفین معامله به ترتیبی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین و اعلام می‌شود، صادر و مالیات متعلق را در ستون مخصوص درج و وصول نمایند و در زمان مقرر آن را به سازمان امور مالیاتی ارسال نمایند. این صورتحساب با نام فاکتور رسمی شناخته می‌شود و مودیان مشمول این قانون موظف‌اند در زمان مقرر تمامی صورتحساب‌های خود را به سازمان امور مالیاتی تحت عنوان گزارشات فصلی ارائه نمایند.

همانطور که در ماده ۱۹ قانون ارزش افزوده گفته شده است، فاکتور رسمی مورد تایید دارایی باید شامل موارد زیر باشد:

– شماره سریال: شماره سریال که باید با رنگ قرمز و متمایز از دیگر اطلاعات درج شود.

– اطلاعات طرفین معامله: ثبت اطلاعات کد اقتصادی، شماره ثبت، شناسه ملی یا کد ملی، کد پستی و آدرس، تلفن مربوط به هر دو طرف معامله به صورت کامل.

– ثبت مالیات مربوط به کالا و خدمات معامله شده: در هر فاکتور رسمی باید لیست کالاهای فروخته شده یا خدمات انجام شده به همراه مالیات بر ارزش افزوده مربوط به آن درج می‌شود.

– مهر و امضای فروشنده

توجه داشته باشید که در صورت استفاده از نرم افزار حسابداری می‌توانید با ارسال نامه به اداره امور مالیاتی و اعلام نرم افزار حسابداری مورد استفاده با دریافت تاییدیه از آن سازمان، از فاکتورهایی که نرم‌افزار حسابداری در اختیارتان قرار می‌دهد، استفاده نمایید.

برای خرید و فروش اقلام مورد نیاز مشتری یا ورود و خروج کالا از انبار در نرم افزار حسابداری حسابگر می‌توانید از فاکتور خرید یا فروش استفاده نمایید که در این صورت بعد از ثبت فاکتور خرید موجودی انبار افزایش و با ثبت فاکتور فروش از موجودی انبار کاسته می‌شود و متناسب با پیش‌فرض‌های تعریف شده در سیستم سند مربوط به آن‌ها صادر می‌شود.

توجه داشته باشید که در هنگام معرفی کالا در سیستم حسابداری حسابگر می‌توانید درصد ارزش افزوده مربوط به کالاها را با توجه به قوانین سازمان امور مالیاتی تعیین نمایید. چنانچه برای کالای انتخاب شده در فاکتور، ارزش افزوده را فعال کرده باشید در زمان صدور فاکتور، مالیات تعریف شده در فاکتور اعمال می‌شود.

در ادامه نمونه یک فاکتور رسمی با استفاده از نرم‌افزار حسابداری حسابگر قرار داده شده است.

فاکتور رسمی فروش با نرم افزار حسابداری حسابگر

فاکتور رسمی

معمولا سازمان‌ها از هر فاکتور رسمی ۳ نسخه چاپ می‌کنند که یک نسخه در اختیار خریدار قرار داده می‌شود، یک نسخه در زمان مقرر به اداره امور مالیاتی ارسال می‌شود و نسخه آخر جهت بایگانی، ضمیمه اسناد می‌شود.

در صورتی که بخواهید فاکتور فروش ثبت شده در نرم افزار حسابداری حسابگر را حذف یا ابطال نمایید، می‌توانید از دکمه موجود در بالای فاکتور فروش استفاده نمایید که در این صورت اسناد مربوط به فاکتور ابطال شده، به صورت اتوماتیک حدف می‌شوند.

فاکتور فروش در نرم افزار حسابداری حسابگر

فاکتور فروش

قابل توجه است که در برنامه حسابگر بعد از ثبت فاکتور خرید یا فروش می‌توانید فاکتورهای مرجوعی خود را نیز در سیستم ثبت نمایید.

 

چک و انواع چک

بعد از افتتاح حساب جاری در بانک، بانک‌ها با توجه به اعتبار حساب‌های حقیقی (شخصی) یا حقوقی (سازمانی) برای اشخاص دسته چک صادر می‌کنند که دسته چک صادر شده با تعداد برگه‌های مختلف از حداقل ۱۰ برگ قابل تهیه است. هر برگه چک یک اوراق بهادار است که دارنده حساب در بانک به نام گیرنده (به حواله کرد)، آن را صادر می‌کند که طی آن مبلغی مشخص (مبلغ درج شده در آن) در تاریخ مشخص (تاریخ سررسید) پرداخت می‌شود. هر برگه چک برای دسته چک شخصی با امضای شخص حقیقی و برای دسته چک حقوقی با مهر و امضای اعضای موظف سازمان دارای اعتبار می‌شود.

انواع چک

طبق ماده ۱ قانون چک، انواع چک به شرح زیر وجود دارد.

۱- چک عادی

۲- چک تایید شده

۳- چک تضمین شده

۴- چک مسافرتی

چک عادی و چک تایید شده توسط دارنده حساب و چک تضمین شده و مسافرتی توسط بانک صادر می‌شوند. در ادامه به معرفی هر کدام از انواع چک می‌پردازیم.

۱- چک عادی: چک عادی چکی است که توسط دارنده دسته چک به نام دریافت کننده صادر می‌شود. در بیشتر معاملات، دریافت کننده به اعتبار شخص صادر کننده یا به اعتبار حساب آن، چک را دریافت می‌کند. در واقع در چک عادی دریافت کننده به جز ضمانت پرداخت کننده تضمینی برای پاس شدن چک دریافتی خود ندارد.

چک‌های عادی بعد از صدور می‌توانند وضعیت‌های مختلفی (پاس شده، پاس نشده، انتقالی، تضمینی و…) داشته باشند که در نرم افزار حسابداری حسابگر شرکت شایگان سیستم با ثبت اطلاعات مربوط به چک‌ های دریافتنی و پرداختنی می‌ توانید تمامی وضعیت‌ های چک را ثبت و مدیریت نمایید. در مقاله دفتر چک تمامی وضعیت‌های چک، دفتر چک دریافتنی، دفتر چک پرداختنی و چک اول دوره در حسابگر شرح داده شده است.

طبق ماده ۳ قانون چک، صادر کننده چک باید در زمان سررسید، به میزان مبلغ درج شده روی چک در حساب خود وجه نقد داشته باشد و نباید وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده از بانک خارج کند. طبق این ماده، چک صادر شده نباید قلم خوردگی در متن یا اختلاف در مندرجات و امثال آن داشته باشد. همچنین باید امضای دارنده حساب در بانک با امضای درج شده در چک مطابقت داشته باشد.

دارنده چک در زمان سر رسید چک یا بعد از آن می‌تواند با مراجعه به بانک جهت وصول چک اقدام نماید. در صورتی که مبلغ چک به صاحب چک پرداخت نشود، بانک در برگ مخصوصی که مشخصات چک و اطلاعات دارنده حساب در آن درج شده است دلایل پرداخت نشدن چک را ثبت و بعد از مهر و امضا آن را در اختیار دارنده چک قرار دهد. در این صورت دارنده چک می‌تواند از طریق شکایت کیفری اقدام نماید و طبق ماده ۷ قانون چک، صادر کننده چک که طبق ماده ۳ مرتکب تخلف شده باشد به حبس تعزیری از شش ماه تا دو سال و حسب مورد پرداخت جزای نقدی معادل یک چهارم تمام وجه چک یا یک چهارم کسر موجودی هنگام ارائه چک به بانک محکوم خواهد شد.

طبق ماده ۱۱ قانون چک در صورتی که دارنده چک برای وصول چک تا شش ماه بعد از تاریخ صدور آن به بانک مراجعه یا تا شش ماه بعد از صدور گواهی عدم پرداخت شکایت ننماید، دیگر حق شکایت کیفری را نخواهد داشت.

۲- چک تایید شده: چک تایید شده چکی است که توسط دارنده دسته چک به نام دریافت کننده صادر و بانک آن را تایید می‌کند. در چک تایید شده، با توجه به موجودی حساب دارنده حساب، پرداخت آن توسط بانک تایید می‌شود. در واقع بانک مبلغ درج شده روی چک را بعد از تایید از حساب دارنده آن مسدود و مبلغ مورد نظر را فقط به دارنده چک در زمان سررسید پرداخت می‌نماید.

۳- چک تضمین شده: برای صدور چک تضمین شده نیاز به داشتن دسته چک نیست و همانطور که گفته شد این نوع چک توسط بانک صادر می‌شود و دارنده حساب در هر زمان با مراجعه به بانک می تواند درخواست صدور این نوع را داشته باشد. در این نوع چک از حساب پرداخت کننده مبلغی در وجه دریافت کننده توسط بانک صادر می‌‌شود و بانک پرداخت این وجه را تضمین می‌کند. توجه داشته باشید که این نوع چک با پول نقد تفاوتی ندارد و طبق قانون چک‌های تضمین شده قابل مسدود شدن نیستند.

۴- چک مسافرتی: با توجه به تعریف چک مسافرتی در ماده ۱ قانون چک، چکی است که توسط بانک صادر و وجه آن در هر یک از شعب بانک توسط نمایندگان و کارگزاران آن پرداخت می‌گردد.

 

دفاتر حسابداری

بر اساس ماده ۶ قانون تجارت تمامی تجار به استثنای کسبه جزء مکلف هستند دفاتر حسابداری شامل دفتر کل، دفتر روزنامه، دفتر دارائی و دفتر کپیه را داشته باشند. در حال حاضر دفتر دارائی و کپیه منسوخ شده‌اند.

دفتر کل و روزنامه دفاتر اصلی یا قانونی و مورد تایید اداره دارایی و دفتر معین، دفتر غیر رسمی یا کمکی می‌باشد. هر شرکت، موسسه یا سازمانی که ملزم به پرداخت مالیات در حیطه‌کاری خود می‌باشد، موظف‌ است دفاتر قانونی سال جاری را در سال قبل از طریق وبسایت اداره ثبت شرکتها پلمپ و در این دفاتر تمام رویدادهای مالی سال جاری شرکت را ثبت نماید و پس از تکمیل، در زمان رسیدگی به اداره امور مالیاتی تحویل دهد. مودیان در اظهارنامه‌ای که به سازمان امور مالیاتی ارسال می‌کنند، موظف‌اند تعداد و شماره ثبت دفاتری که برای سال مالیاتی مورد رسیدگی پلمپ کرده‌اند را ذکر نمایند.

برای تکمیل دفاتر حسابداری، نکته قابل توجه روش تحریر دفاتر است که باید به درستی انجام شود چنانچه تحریر دفاتر مطابق با قوانین سازمان امور مالیاتی ثبت شود، محاسبه مالیات به صورت خود اظهاری صورت می‌گیرد و در صورت وجود هر گونه اشتباه در تحریر دفاتر قانونی حسابداری، محاسبه مالیات به صورت علی‌الرأس در نظر گرفته می‌شود. تحریر دفاتر قانونی حسابداری به صورت دستی و روزانه توسط حسابدار انجام می‌شود و در صورتی که سازمان از نرم‌افزار حسابداری مورد تایید دارایی استفاده کند، می‌تواند با ارسال درخواست به اداره دارایی و بعد از تایید، این دفاتر را به صورت ماهانه ثبت نماید.

با استفاده از نرم افزار حسابداری حسابگر شرکت شایگان سیستم می‌توانید گزارشات مرتبط به تحریر دفاتر حسابداری را تهیه کنید که در ادامه هر یک به تفصیل بررسی می‌شود.

۱- دفتر روزنامه: دفتر روزنامه یکی از دفاتر حسابداری مورد تایید اداره دارایی است که کلیه معاملات و رویدادهای مالی یک واحد اقتصادی روزانه به صورت سند به سند به ترتیب تاریخ وقوع در آن ثبت می‌شوند.

برای تهیه گزارش دفتر روزنامه به صورت روزانه در نرم افزار حسابگر از مسیر گزارشات > گزارشات عمومی حسابداری > گزارشهای دفاتر حسابداری > گزارش دفتر روزنامه را انتخاب کنید. گزارش تهیه شده مشابه نمونه زیر است.

گزارش دفتر روزنامه به صورت روزانه در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش دفتر روزنامه به صورت روزانه

در صورتی که تحریر دفاتر به صورت ماهانه باشد، تمام رویدادهای مالی ماه در یک سند تجمیع می‌شود. پس دفتر روزنامه ماهانه طی ۱۴ سند نوشته می‌شود که شامل ۱۲ سند برای ۱۲ ماه سال و ۲ سند شامل سند افتتاحیه و اختتامیه است.

برای تهیه گزارش دفتر روزنامه به صورت ماهانه در نرم افزار حسابگر از مسیر گزارشات > گزارشات عمومی حسابداری > گزارشهای دفاتر حسابداری > گزارش دفتر روزنامه تجمعی را انتخاب کنید. گزارش تهیه شده مشابه نمونه زیر است.

گزارش دفتر روزنامه به صورت ماهانه در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش دفتر روزنامه به صورت ماهانه

با استفاده از گزارش‌هایی که نرم افزار حسابگر در اختیارتان قرار می‌دهد، می‌توانید دفتر روزنامه سازمان خود را به صورت روزانه و ماهانه با توجه به نیاز خود تهیه نمایید. در ادامه ستون‌های هر صفحه از دفتر روزنامه که به تفصیل بررسی می‌شود.

شماره روزنامه: در حالت تحریر دفتر روزنامه به صورت روزانه در ستون شماره روزنامه، شماره سند ثبت می‌شود و در حالت تحریر دفتر به صورت ماهانه، شماره روزنامه با توجه به تاریخ سند با یکی از مقادیر ۱ تا ۱۴ (افتتاحیه، ۱۲ ماه سال، اختتامیه) تکمیل می‌گردد.

تاریخ: در حالت تحریر دفتر روزنامه به صورت روزانه در ستون تاریخ، تاریخ ثبت سند و در حالت تحریر دفتر به صورت ماهانه، عبارت‌های افتتاحیه، نام ماه صدور سند و اختتامیه با توجه به بازه تاریخی سند در این ستون ثبت می‌شود.

شماره دفتر کل: شماره صفحه حساب ثبت شده در دفتر کل در این ستون قرار می‌گیرد.

نکته: این ستون با توجه به دفتر کل و در زمان تحریر مشخص می‌شود.

شرح: نام حساب کل در این ستون ثبت می‌شود.

بدهکار و بستانکار: در این ستون مجموع مبالغ تراکنش (بدهکاری و بستانکاری) مربوط به هر حساب با توجه به بدهکار یا بستانکاری آن در ستون مربوطه ثبت می‌گردد.

۲- دفتر کل: دفتر کل یکی دیگر از دفاتر حسابداری قانونی است که در آن گردش هر کدام از حساب‌های کل به صورت جداگانه با توجه به گردش آن حساب کل در یک یا چند صفحه ثبت می‌گردد. صورت‌های مالی ثبت شده در دفتر روزنامه معمولا به صورت هفتگی یا ماهانه یا نهایتا تا ۱۵ روز بعد از هر ماه به دفتر کل منتقل می‌شوند. چنانچه دفتر روزنامه به صورت روزانه باشد، تحریر دفتر کل به صورت روزانه و در صورتی که دفتر روزنامه ماهانه باشد، تحریر دفتر کل نیز به صورت ماهانه انجام می‌شود.

برای تهیه گزارش دفتر کل به صورت روزانه در نرم افزار حسابگر از مسیر گزارشات > گزارشات عمومی حسابداری > گزارشهای دفاتر حسابداری > گزارش دفتر کل را انتخاب کنید. گزارش تهیه شده مشابه نمونه زیر است.

در حالت تحریر دفاتر کل به صورت ماهانه، گردش‌های مالی ماهانه هر حساب کل در یک ردیف تجمیع و در دفتر کل ثبت می‌شود.

گزارش دفتر کل به صورت روزانه در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش دفتر کل به صورت روزانه

برای تهیه گزارش دفتر کل به صورت ماهانه در نرم افزار حسابگر از مسیر گزارشات > عمومی حسابداری > گزارشهای دفاتر حسابداری > گزارش دفتر کل تجمعی را انتخاب کنید. گزارش تهیه شده مشابه نمونه زیر است.

گزارش دفتر کل به صورت ماهانه در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش دفتر کل به صورت ماهانه

با استفاده از گزارش‌‌های دفتر کل نرم افزار حسابداری حسابگر، می‌توانید دفتر کل سازمان خود را ثبت نمایید. در ادامه ستون‌های دفتر کل به تفصیل بررسی می‌شود.

شماره روزنامه: شماره صفحه حساب کل ثبت شده در دفتر روزنامه در این ستون ثبت می گردد.

نکته: این ستون با توجه به دفتر روزنامه و در زمان تحریر مشخص می‌شود.

تاریخ: در حالت تحریر دفتر کل به صورت روزانه در ستون تاریخ، تاریخ ثبت سند و در حالت تحریر دفتر به صورت ماهانه، عبارت‌های افتتاحیه، نام ماه صدور سند و اختتامیه با توجه به بازه تاریخی ثبت سند در این ستون وارد می‌شود.

شرح: در این ستون شرح ردیف نوشته می شود.

بدهکار و بستانکار: در این ستون‌ها مبلغ تراکنش مربوط به هر ردیف سند با توجه به بدهکار یا بستانکار بودن ثبت می‌گردد.

باقیمانده: در ستون باقیمانده، مبلغ باقیمانده هر ردیف نمایش داده می‌شود .

تشخیص: در ستون تشخیص، وضعیت بدهکار یا بستانکاری باقیمانده نمایش داده می‌شود.

۳- دفتر معین: دفتر معین یک دفتر کمکی است که تراکنش‌های حساب‌های جزء یک حساب کل در آن ثبت می‌شود که همواره جمع مانده حساب‌های یک حساب کل برابر با مانده حساب کل مرتبط، در دفتر کل است.

برخی موسسات برای پیگیری امور مالی خود نیازمند مشاهده گردش حساب‌های خود هستند که اطلاعات موجود در دفتر کل و روزنامه نمی‌تواند پاسخگوی این گونه نیازها باشد بنابراین برای رفع این مشکل از دفاتر حسابداری کمکی مانند دفتر معین استفاده می‌شود.

برای تهیه گزارش دفترمعین حسابها در نرم افزار حسابداری حسابگر از مسیر گزارشات > عمومی حسابداری > گزارشهای دفاتر حسابداری > گزارش دفترمعین حسابها را انتخاب کنید. گزارش تهیه شده مشابه نمونه زیر است.

گزارش دفترمعین حساب در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش دفترمعین حساب

صورت مغایرت بانکی چیست؟

با استفاده از گزارش تراز آزمایشی نرم افزار حسابداری حسابگر شرکت شایگان سیستم، می‌توانید در هر لحظه وضعیت گردش حساب‌‎ها را کنترل و نحوه عملکرد آن‌ها را مشاهده نمایید. در گزارش تراز آزمایشی در صورتی که جمع ستون‌های بستانکار و بدهکار با هم برابر نباشند، واضح است که عملیات ثبت‌ شده در سیستم به درستی صورت نگرفته‌ است. چنانچه جمع ستون بدهکار و بستانکار در تراز آزمایشی برابر باشند به این معنا نیست که عملیات ثبت ‌شده در سیستم بدون نقص می‌باشد چرا که ممکن است عملیات ثبت شده حساب‌ها به گونه‌ای باشد که اشتباهات موجود را پوشش داده و جمع ستون‌های بدهکار و بستانکار در این گزارش با هم برابر شده باشند. سازمان‌ها بر اساس سیاست‌های خود در بازه‌های زمانی خاص، گردش حساب‌های موجود را با طرف حساب مورد نظر بررسی و در صورت وجود، مغایرت‌ها را اصلاح می‌نمایند. با تهیه صورت مغایرت بانکی می‌توانید بخش عمده‌ای از این اشتباهات را شناسایی و اصلاح نمایید.
برطرف کردن اختلافات گردش حساب جاری در دفاتر بانک و صورت حساب بانک در دفاتر مجموعه، صورت مغایرت بانکی گفته می‌‎شود. برای تهیه صورت مغایرت بانکی، سازمان‌ها برای هر حساب از بانک مورد نظر گردش حساب خود را دریافت و با گردش حساب بانک در سیستم حسابداری مقایسه می‌نمایند. برای تهیه گردش حساب در بانک می‌توانید از طریق مراجعه به بانک یا اپلیکیشن‌های بانکی یا اینترنت بانک اقدام فرمایید.نرم افزار حسابداریعلت به وجود آمدن مغایرت بانکی را می‌توان در دو دسته زیر طبقه‌بندی نمود:
۱- عملیاتی که در دفاتر مالی مجموعه ثبت شده‌اند ولی در دفاتر بانک ثبت نشده‌اند.
چک‌های معوق: برای چک‌های صادر و ثبت شده در دفاتر مالی مجموعه که هنوز جهت وصول نزد بانک نرفته‌اند، مبلغ چک از حساب بانک کم می‌شود ولی در دفتر بانک، از حساب سازمان مبلغی کم نمی‌شود که در این صورت مانده بانک بیشتر از مانده مجموعه می‌باشد.
واریزی‌های موسسه: به عنوان مثال فرض کنید که در ساعات پایانی روز مبلغی به حساب بانک واریز شود در این صورت سازمان مبلغ مربوطه را در اسناد خود ثبت می‌نماید ولی در دفاتر بانک در تاریخ دیگری ثبت می‌شود که در این صورت در تاریخ ثبت سند سازمان، در دفتر سازمان مبلغ مربوطه به حساب بانک اضافه شده و مانده سازمان بیشتر از مانده بانک است و باعث به وجود آمدن مغایرت می‌شود.
اشتباهات حسابدار سازمان: ممکن است که حسابدار سازمان در هنگام صدور اسناد، مبلغ مربوط به تراکنشات یا در درج مبلغ در ستون بدهکار یا بستانکار اشتباه کرده باشد.
۲- عملیاتی که در دفاتر بانک ثبت شده‌اند ولی در دفاتر مالی مجموعه ثبت نشده‌اند.
برداشت‌های بانک از حساب سازمان بابت کارمزد: گاهی ممکن است که بانک از حساب سازمان مبلغی را به عنوان کارمزد برداشت نماید و اطلاعیه‌ای جهت بدهکاری این مبلغ به سازمان ارسال ننماید یا در تاریخ صدور، نامه به دست سازمان نرسد. در این صورت سازمان این مبلغ را در دفاتر خود ثبت نمی‌کند و مانده سازمان بیشتر از مانده بانک می‌شود.
اشتباهات بانک در ثبت اسناد: گاهی ممکن است که کارمندان بانک هم اشتباهاتی در برداشت یا واریز داشته باشند. به این صورت که مبلغی را اشتباهی به حساب واریز و آن مبلغ را از حساب برداشت (یا برعکس) نمایند. در این حالت مانده سازمان با مانده بانک برابر است ولی در گردش‌ها مغایرت وجود دارد.
در هنگام تهیه صورت مغایرت بانکی بعد از دریافت گردش حساب از بانک برای مقایسه آن با اطلاعات موجود در سیستم حسابداری حسابگر از مسیر گزارشات > صورت حساب مشتری یا با استفاده از کلید ترکیبی Shift + 1 گردش حساب‌های مشتری و بانک‌های سازمان را مشاهده نمایید.
در پنجره گزارش دفتر معین حسابها در فیلد شماره یا نام حساب با انتخاب دکمه ذره‌بین از لیست حساب‌ها شماره یا نام حساب مورد نظر را انتخاب و بازه تاریخی مورد نظر را با استفاده از فیلد «از تاریخ» و «تا تاریخ» تعیین نمایید. بعد از تعیین فیلترهای مورد نظر بر روی دکمه شروع کلیک کنید.

گزارش دفتر معین حساب در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش دفتر معین حساب

حالا برای تهیه صورت مغایرت بانکی، لیست نمایش داده شده از گردش حساب بانک را با ردیف‌های صورت حساب ارسالی بانک ستون به ستون مطابقت دهید.
یکی از امکانات نرم افزار حسابداری حسابگر که می‌توانید در این بخش از آن استفاده نمایید دکمه F5 است. با استفاده از دکمه F5 می‌توانید ردیف‌هایی را که با صورت حساب دریافتی از بانک بررسی و کنترل نموده‌اید، در حالت انتخاب قرار دهید. ردیف‌هایی که در این دو گزارش مطابقت داشته باشند اقلام بسته و ردیف‌هایی که با هم  مطابقت نداشته باشند اقلام باز نام‌گذاری می‌شوند.
توجه داشته باشید که تفاوت استفاده از دکمه F5 با دکمه Insert برای در حالت انتخاب قرار دادن ردیف‌ها در نرم افزار حسابداری حسابگر در این است که ردیف‌هایی که با دکمه Insert در حالت انتخاب قرار گرفته‌اند بعد از بستن پنجره یا برنامه از حالت انتخاب خارج می‌شوند ولی ردیف‌هایی که با دکمه F5 در حالت انتخاب قرار گرفته‌اند بعد از بستن پنجره و دوباره باز کردن آن به همان شکل نمایش داده می‌شوند. همچنین با تعویض فیلترها نیز می‌توانید مواردی که قبلا بررسی کرده‌اید را مشاهده و راحت‌تر عملیات بررسی را انجام دهید.
در ادامه با ذکر یک مثال نحوه تهیه صورت مغایرت بانکی نمایش داده می‌شود.
فرض کنید که عکس زیر، نمونه گردش حساب مجموعه در دفتر بانک از تاریخ ۱۳۹۸/۰۷/۰۱ تا ۱۳۹۸/۰۸/۰۱ است.

گردش حساب مجوعه در دفتر بانک

گردش حساب مجوعه در دفتر بانک

و عکس زیر، عکس مربوط به گردش حساب بانک در دفتر مالی مجموعه از تاریخ ۱۳۹۸/۰۷/۰۱ تا ۱۳۹۸/۰۸/۰۱ است.

گردش حساب بانک در نرم افزار حسابداری

گردش حساب بانک در گزارش حساب معین

همانطور که گفته شد برای تهیه صورت مغایرت بانکی باید تک تک ردیف‌های این دو گزارش را بررسی نمایید.
اقلام باز دفتر بانک:

اقلام باز دفتر بانک

اقلام باز بانک

اقلام باز دفتر سازمان:

اقلام باز دفتر مجموعه

اقلام باز مجموعه

اظهارنامه مالیاتی چیست؟

مالیات یکی از مهم ترین منابعی تامین سرمایه برای عمران و آبادی کشور است. در واقع دولت شرایط و ابزار مناسب برای دستیابی مردم به درآمد و سود را در اختیار آن‌ها قرار می دهد و مردم در راستای بهره برداری از این امکانات و منابعی که دولت در اختیار آن‌ها قرار داده موظف به پرداخت مالیات می باشند.

مالیات بر درآمد یکی از انواع مالیات های مستقیم است و تمامی شرکت ها و موسسات تجاری که مجموعه خود را در اداره ثبت شرکت ها ثبت کرده اند و شماره ثبت دریافت نموده اند، موظف به پرداخت این مالیات هستند.

در ایران نحوه محاسبه مالیات به دو صورت علی الرأس و خوداظهاری است. مودیان مشمول پرداخت مالیات موظف اند که سالانه اطلاعات سال مالی شرکت یا موسسه خود را که شامل میزان سود و زیان آن است را اظهار کنند. در حالت خوداظهاری مودیانی که موظف به پرداخت مالیات هستند باید اطلاعات درآمدی خود را با ثبت‌نام در سامانه مالیاتی، ثبت و اظهارنامه مالیاتی خود را ارسال کنند. این مودیان علاوه بر ثبت میزان سود، مبلغ مالیاتی که باید پرداخت نمایند را نیز تعیین می کنند همچنین موظف هستند که اطلاعات خود را به صورت واضح برای اداره امور مالیاتی بیان نمایند.

مامورین اداره مالیات اطلاعات ارسالی توسط مودیان را بررسی و در صورت نداشتن تخلف، میزان مبلغ اعلامی توسط مودیان را تایید می نمایند که در این صورت مودیان موظف به پرداخت مبلغ تایید شده هستند.

چنانچه مودیان در زمان مقرر اظهارنامه خود را ارسال نکنند یا بعد از ارسال دعوت‌نامه از طرف سازمان امور مالیاتی جهت رسیدگی، مدارک مورد نیاز تسلیم نشود یا مدارک ارسالی ناقص باشند، از روش علی الرأس برای تعیین مالیات استفاده می شود. در حالت علی الرأس، ماموران اداره امور مالیاتی اسناد و مدارک مالی مودیان را بررسی و بر اساس بررسی ها میزان مالیات پرداختی برای آن موسسه را تعیین می نمایند.

اظهارنامه در نرم افزار حسابداری

طبق قانون مالیات های مستقیم (با اصلاحات ۱۳۹۴/۰۴/۳۱) سازمان امور مالیاتی کشور اشخاص مشمول مالیات به شرح زیر است:

ماده ۱ – اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات می باشند:

۱- کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.

۲- هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.

۳- هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران تحصیل می کند.

۴- هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.

۵- هر شخص غیر ایرانی (اعم از حقیقی و یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل می نماید و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک های فنی و یا واگذاری فیلم های سینمایی (که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان دیگر عاید آنها می‌گردد) از ایران تحصیل می کند.

ماده ۲ – اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات‌های موضوع این قانون نیستند:

۱- وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی

۲- دستگاه هایی که بودجه‌ی آنها به وسیله دولت تامین می شود.

۳- شهرداری ها.

۴- بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی دارای مجوز معافیت از طرف حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری.

تبصره ۱ – شرکت‌هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آنها متعلق به اشخاص و موسسه‌های مذکور در بندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آنها مشمول حکم این ماده نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده شرکت‌های مزبور از معافیت‌های مقرر در این قانون، حسب مورد، نیست.

تبصره ۲ – درآمدهای حاصل از فعالیت‌های اقتصادی از قبیل فعالیت های صنعتی، معدنی، تجاری، خذماتی و سایر فعالیت های تولیدی برای اشخاص موضوع این ماده، که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل می‌شود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده (۱۰۵) این قانون مشمول مالیات خواهد بود.

مسئولان اداره امور در این گونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مربوط طبق مقررات این قانون خواهند بود. در غیر این صورت نسبت به پرداخت مالیات متعلق با مودی مسئولیت تضامنی خواهند داشت.

انواع اظهارنامه مالیات بر درآمد

اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی .

اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی گروه اول طبق آیین‌نامه اجرایی ماده ۹۵ ق م م .

اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی گروه دوم طبق آیین‌نامه اجرایی ماده ۹۵ ق م م .

اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی گروه سوم طبق آیین‌نامه اجرایی ماده ۹۵ ق م م .

اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک ویژه اشخاص حقیقی دارنده درآمد ملاک ماده ۵۷ و ۸۰ ق م م .

اظهارنامه انحلال طبق ماده ۱۱۴ و ۱۱۶ ق م م .

 

فرم اظهارنامه مالیات بر درآمدی که مودیان باید اطلاعات مربوط به این جداول را بر اساس مدارک خود طبق اظهارنامه سال ۱۳۹۸ تکمیل نمایند، به شرح زیر است:

جدول ۱: اطلاعات مجوزهای تأسیس و بهره‌برداری

جدول ۲: اسامی اعضای هیئت مدیره و مدیر عامل

جدول ۳: اطلاعات دفاتر قانونی

جدول ۴: جزییات پذیرش بورس سهام

جدول ۵: درآمدهایی که مالیات به صورت مقطوع قبلا پرداخت شده است

جدول ۶: درآمدهای معاف/نرخ صفر مالیات

جدول ۷: استهلاک زیان سنواتی

جدول ۸: معافیت‌ها و بخشودگی‌های مالیاتی

جدول ۹: توسعه، نوسازی و بازسازی واحدهای صنعتی و معدنی (ماده ۱۳۸ ق.م. م)

جدول ۱۰: ثبت کمک‌های مالی پرداختی

جدول ۱۱: ترازنامه

جدول ۱۲: صورت سود و زیان

جدول ۱۳: گردش حساب سود (زیان) انباشته

جدول ۱۴: موجودی مواد و کالا

جدول ۱۵: سرمایه

جدول ۱۶: اطلاعات فروش

جدول ۱۷: بهای تمام شده کالای فروش رفته

جدول ۱۸: درآمد ناخالص پیمانکاری/ ارائه خدمت

جدول ۱۹: بهای تمام شده کار انجام شده پیمانکاری/ خدمات

جدول ۲۰: تعداد کارکنان

جدول ۲۱: فهرست صادرات و ما به ازاء دریافتی

جدول ۲۲: اطلاعات مالک/ مالکین

جدول ۲۳: اطلاعات سرمایه‌گذاری خارجی

جدول ۲۴: ثبت جایزه دولتی/موقوفه/نذر/بریه ولی فقیه/خمس/زکات/دیه/کمک و وجود نقدی و غیرنقدی دریافتی

نرم افزار حسابداری

مودیان مشمول پرداخت مالیات موظف اند اظهارنامه مالیاتی خود را در زمان مقرر ارسال نمایند. تاریخ ارسال اظهارنامه برای اشخاص حقیقی که ۲۹ اسفند ماه سال ۱۳۹۷، پایان سال مالی آن ها است تا پایان خرداد ماه سال ۱۳۹۸ و برای دیگر مودیان تا پایان تیر ماه سال ۱۳۹۸ است.

طبق ماده ۱۵۶ اداره امور مالیاتی موظف است که اظهارنامه مالیات ‌بر درآمد مودیانی را که در زمان مقرر اظهارنامه خود را تسلیم نموده اند را حداکثر ظرف یک سال از تاریخ انقضای مهلت مقرر برای تسلیم‌ اظهارنامه، رسیدگی نماید. در صورتی که اداره امور مالیاتی ظرف مدت ذکر شده، برگ‌ تشخیص درآمد برای مودی صادر ننماید و یا تا سه ماه پس از انقضای یک سال ‌فوق الذکر برگ تشخیص درآمد مذکور را به مودی ابلاغ نکند، اظهارنامه ارسالی مودی قطعی تلقی می‌شود.

مراحل ثبت و ارسال اظهارنامه الکترونیکی:

مراجعه به آدرس www.tax.gov.ir (سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی)

دریافت نرم افزار اظهارنامه مالیاتی و نصب آن

ثبت اطلاعات و تکمیل جداول در نرم افزار اظهارنامه مربوطه

ارسال اطلاعات به سازمان امور مالیاتی کشور و دریافت کدرهگیری

صادر شدن قبض مالیاتی و پرداخت آن به صورت الکترونیکی

 

ترازنامه و گزارش سود و زیان چیست؟

گزارش صورت وضعیت مالی (ترازنامه) و سود و زیان دو نمونه از گزارشات اساسی در حسابداری به شمار می روند که در نرم افزار حسابداری حسابگر شرکت شایگان سیستم از مسیر گزارشات > گزارشات کلی شرکت قابل استفاده هستند. در ادامه به معرفی این دو گزارش پرداخته ایم.

صورت وضعیت مالی ( ترازنامه ) چیست؟

صورت وضعیت مالی (ترازنامه) گزارش مالی است که نشان دهنده دارایی ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام شرکت در یک تاریخ مشخص است که معمولا این تاریخ، پایان سال مالی است. به حساب هایی که در صورت وضعیت مالی (ترازنامه) نوشته و گزارش شوند، حساب صورت وضعیت مالی (ترازنامه) گفته می شود که این حساب ها در پایان سال با مانده به سال مال بعدی منتقل می شود.

با استفاده از گزارش صورت وضعیت مالی (ترازنامه) صاحبان کسب و کار می توانند میزان دارایی و بدهی های مجموعه و مقدار سرمایه گذاری صاحبان سهام را مشاهده نمایند.

در صورت وضعیت مالی (ترازنامه) استاندارد در یک سمت دارایی ها و در سمت مقابل بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه قرار دارد.

دارایی ها به دو دسته دارایی های جاری و دارایی های غیر جاری تقسیم می شوند.

دارایی های جاری شامل موجودی نقد ، سرمایه گذاری های کوتاه مدت ، حساب ها و اسناد دریافتنی تجاری ، سایر حساب ها و اسناد دریافتنی تجاری ، موجودی مواد و کالا ، سفارشات و پیش پرداختها ، دارایی های جاری نگهداری شده برای فروش است.

دارایی های غیر جاری شامل دارایی های ثابت مشهود ، دارایی های نامشهود، سرمایه گذاری های بلند مدت و سایر دارایی های است.

در سمت دیگر این گزارش بدهی های جاری شامل حسابها و اسناد پرداختنی تجاری ، سایر حسابها و اسناد پرداختنی ، سفارشات و پیش دریافت ها ، ذخیره مالیات ، سود سهام پرداختنی و تسهیلات و اعتبارات مالی دریافتنی کوتاه مدت است و بدیهی های بلند مدت شامل حساب ها و اسناد پرداختنی بلند مدت ، سایر حسابها و اسناد پرداختنی بلند مدت، تسهیلات و اعتبارات مالی دریافتنی بلند مدت و ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان می باشد. حقوق صاحبان سرمایه شامل سرمایه و اندوخته ها می‌باشد.

نکته قابل توجه در گزارش صورت وضعیت مالی (ترازنامه) این است که در پایان سال مالی جمع ستون دارایی ها در سمت چپ این گزارش باید برابر با جمع ستون بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه در سمت راست این گزارش باشد. چنانچه جمع دارایی ها با جمع ستون بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه برابر نباشد باید سندهای ثبت شده از نظر تراز بودن بررسی و اصلاح شوند.

گزارش صورت وضعیت مالی (ترازنامه) به خودی خود نمی تواند اطلاعات خاصی از روند مالی یک مجموعه نمایش دهد و تفسیر آن نیازمند مقایسه سال مالی جاری با سال مالی قبل برای هر سازمان است. از همین رو در گزارش ترازنامه استاندارد، دوره مالی جاری و سال مالی قبل با هم نمایش داده می شود.

در ادامه نمونه ای از گزارش صورت وضعیت مالی (ترازنامه) در نرم افزار حسابداری حسابگر شرکت شایگان سیستم قرار داده شده است.

گزارش ترازنامه در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش صورت وضعیت مالی (ترازنامه)

 

گزارش سود و زیان چیست؟

گزارش سود و زیان یکی دیگر از گزارشات مالی است که در آن سود و زیان سازمان در یک بازه زمانی خاص قابل مشاهده است. در جدول سود و زیان گزارشی از درآمدهای خالص و ناخالص، هزینه های مستقیم و سایر هزینه های سازمان مشاهده می شوند که در نهایت سود و زیان شرکت در بازه زمانی مشخص شده محاسبه می گردد. توجه داشته باشید که حساب های ذکر شده فوق در پایان سال مالی بعد از بسته شدن با مانده صفر به سال مالی جدید انتقال می یابد.

در این گزارش، سود و زیان ناخالص همانند فرمول زیر محاسبه می شود:

هزینه های مستقیم درآمدهای خالص = سود و زیان ناخالص

همچنین سود و زیان خالص به شکل زیر محاسبه می شود:

سایر هزینه ها سود و زیان ناخالص = سود و زیان خالص

 

گزارش سود و زیان در نرم افزار حسابداری حسابگر

گزارش سود و زیان

 

مالیات و انواع مالیات چیست؟

دولت برای دستیابی مردم به درآمد و سود شرایط و ابزار مناسب را در اختیار آن ها قرار می دهد و مردم در راستای بهره برداری از این امکانات و منابع موظف به پرداخت مالیات می باشند. بنابراین مالیات پرداخت بخشی از سود فعالیت های اقتصادی مردم به دولت است.

اشخاص مشمول پرداخت مالیات به شرح زیر می باشند:

کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.

هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.

هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که درایران تحصیل می کند.

هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.

هر شخص غیر ایرانی (اعم از حقیقی یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل می کند و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک های فنی و یا واگذاری فیلم های سینمایی (که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان دیگر عاید آن ها می گردد) از ایران تحصیل می کند.

مالیات در ایران به دو گروه مالیات مستقیم و مالیات غیر مستقیم تقسیم می شود که در ادامه به معرفی این دو نوع مالیات می پردازیم.

مالیات مستقیم:

مالیات مستقیم دارای انواع مالیات بر دارایی و مالیات بر درآمد است. مالیات بر دارایی و درآمد بدون هیچ واسطه‌ای بر درآمد و دارایی افراد و سازمان‌ها اعمال می‌شود که با توجه به میزان دارایی و درآمد افراد وضع می‌شود.

انواع مالیات بر درآمد:

مالیات بر درآمد املاک: درآمد شخص حقیقی یا حقوقی ناشی از واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران پس از کسر معافیت‌های مقرر در این قانون مشمول مالیات بر درآمد املاک می‌باشد.

مالیات بر درآمد مشاغل: به مالیاتی که از درآمد اشخاص حقیقی وصول می گردد، گفته می شود. در واقع این نوع مالیات برای افرادی است که به صورت حقیقی مشغول به کسب درآمد هستند. طبق ماده ۹۴ قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد بدست آمده از طریق فروش کالا، خدمات و سایر درآمدهای مالیات دهندگان که در فصل های دیگر قانون مالیات های مستقیم مشمول پرداخت مالیات نشده اند، در این بخش قرار می گیرند.

مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی: همه شرکت ها و موسسات تجاری و انتفاعی که مراحل قانونی اداره ثبت شرکت ها برای ثبت طی نموده و به ثبت رسیده اند و دارای شماره ی ثبت هستند، مشمول به پرداخت این مالیات می باشند.

مالیات بر درآمد حقوق: درآمدی که شخص حقیقی در خدمت شخص دیگر (اعم از حقیقی یا حقوقی) در قبال تسلیم نیروی کار خود بابت اشتغال در ایران برحسب مدت یا کار انجام یافته به طور نقد یا غیرنقد تحصیل می کند مشمول مالیات بردرآمد حقوق است.

مالیات بر درآمد کشاورزی: درآمد حاصل از کلیه فعالیت های کشاورزی، دامپروری، دامداری، پرورش ماهی و زنبور عسل و پرورش طیور، صیادی و ماهیگیری، نوغان داری، احیای مراتع و جنگلها، باغات اشجار از هر قبیل و نخیلات از پرداخت مالیات معاف می باشد

مالیات بر درآمد اتفاقی: درآمد نقدی و یا غیرنقدی که شخص حقیقی یا حقوقی به صورت بلاعوض و یا از طریق معاملات محاباتی و یا به عنوان جایزه یا هر عنوان دیگر از این قبیل تحصیل می نماید مشمول مالیات اتفاقی به نرخ مقرر در ماده (۱۳۱) این قانون خواهد بود.

انواع مالیات

مالیات

انواع مالیات بر دارایی:

مالیات بر ارث: به مالیاتی که بر اساس قانون بر اموال باقی مانده از فوت شخصی اعم از فوت واقعی یا فرضی تعلق می گیرد، گفته می شود.

حق تمبر: مالیاتی که برای الصاق و ابطال تمبر برای اسناد و مدارک از مودی گرفته می شود، گفته می شود.

مالیات غیر مستقیم:

مالیات غیر مستقیم مالیاتی است که روی کالاهای مورد مصرف افراد کشیده می‌شود و از شهروندان به روش‌های مختلفی گرفته می‌شود. این نوع مالیات شامل دو نوع مالیات بر واردات و مالیات بر معاملات (خرید و فروش) است.

انواع مالیات بر واردات:

مالیات بر حقوق گمرکی

مالیات بر سود بازرگانی

مالیات بر حق ثبت سفارش کالا

مالیات بر واردات اتومبیل

مالیات بر حق ثبت

انواع مالیات بر معامالات (خرید و فروش)‌:

مالیات بر فرآورده های نفتی

مالیات بر تولید الکل طبی و بهداشتی

مالیات بر فروش سیگار

مالیات بر اتومبیل

مالیات بر نقل و انتقال اتومبیل

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده به تمامی کالاها و خدماتی تعلق می‌گیرد که در برابر پول، در داخل کشور داد و ستد می‌شوند بجز ۱۷ قلم کالای ذکر شده در ماده ۱۲ این قانون که معاف از پرداخت مالیات هستند. در نرم افزار حسابداری حسابگر شرکت شایگان سیستم می توان برای کالاها درصد مالیات بر ارزش افزوده تعیین و از این درصد در هنگام صدور فاکتورها استفاده نمود. همچنین با استفاده از نرم افزار حسابداری حسابگر می توانید گزارشات مالی سه ماهه فصلی را با فرمت مورد تایید دارایی تهیه نمایید.